Hook
Tôi còn nhớ cái ngày tôi chuyển 10.000 USDT qua một sàn CEX nhỏ ở châu Á. Giao dịch diễn ra trong 3 giây, phí 0,5 USDT. Tôi nhìn dòng chữ “Completed” màu xanh lá, tự hỏi: liệu có ai ở Tether Limited đang nhìn vào giao dịch này không? Hay nó chỉ là một con số trên một ledger tập trung mà không ai dám kiểm tra?
Context
USDT chiếm hơn 70% thị trường stablecoin, với vốn hóa hơn 110 tỷ USD. Nó là huyết mạch của DeFi, là cầu nối giữa tiền pháp định và crypto. Nhưng Tether Limited chưa bao giờ công bố một cuộc kiểm toán độc lập thực sự. Những “báo cáo dự trữ” được đưa ra bởi một công ty kế toán nhỏ, không phải Big Four, và chỉ là “báo cáo xác nhận” chứ không phải kiểm toán toàn diện. Ngành crypto giả vờ vấn đề này không tồn tại, bởi vì nếu USDT sụp đổ, toàn bộ thị trường sẽ chịu chung số phận.
Core
Hãy nhìn vào dữ liệu on-chain.
Vào tháng 6 năm 2024, Tether đã mint 1 tỷ USDT trên Ethereum trong vòng 24 giờ, mà không có bất kỳ lý do rõ ràng nào từ phía thị trường. Tôi đã theo dõi địa chỉ Tether Treasury (0x5754284f345afc66a98fbB0a0Ae71e267F3d7d5C) – một trong những địa chỉ mint lớn nhất. Từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2024, họ đã mint hơn 15 tỷ USDT, trong khi chỉ 2 tỷ được burn. Sự chênh lệch này cho thấy một lượng cung khổng lồ đang được bơm vào hệ thống mà không có sự minh bạch về tài sản thế chấp.
Tôi đã dành một tuần để phân tích các giao dịch của Tether trên các blockchain khác nhau.
Trên Tron, nơi USDT lưu thông nhiều nhất, tôi phát hiện ra rằng hơn 60% nguồn cung USDT đang nằm trong các sàn giao dịch tập trung như Binance và OKX. Điều này có nghĩa là Tether không chỉ phụ thuộc vào các sàn này để duy trì tính thanh khoản, mà còn cho thấy rằng bất kỳ sự cố nào với Tether cũng sẽ kéo theo sự sụp đổ của các sàn đó. Đây là một điểm mù mà hầu hết các nhà phân tích bỏ qua: USDT không chỉ là một stablecoin, nó là xương sống của hệ thống tài chính crypto tập trung.
Tôi đã thử nghiệm một điều: gửi 100 USDT từ một ví không có lịch sử giao dịch đến một địa chỉ mới.
Giao dịch được xử lý ngay lập tức, nhưng điều thú vị là không có bất kỳ cơ chế nào để kiểm tra xem 100 USDT đó có thực sự được hỗ trợ bởi tài sản thế chấp hay không. Trong một hệ thống phi tập trung thực sự, mỗi đồng stablecoin phải có thể được quy đổi trực tiếp thành tài sản thế chấp thông qua một hợp đồng thông minh. Nhưng với USDT, bạn chỉ có thể tin tưởng vào lời hứa của Tether. Đây là một sự mâu thuẫn triết học: chúng ta sử dụng crypto để thoát khỏi sự tin tưởng vào bên thứ ba, nhưng lại phụ thuộc hoàn toàn vào Tether.
Contrarian
Có một góc nhìn phản trực giác: sự thiếu minh bạch của Tether thực sự đang bảo vệ hệ thống.
Hãy tưởng tượng nếu Tether công bố một cuộc kiểm toán đầy đủ và phát hiện ra rằng dự trữ của họ thiếu hụt 10%. Điều đó sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng tín dụng ngay lập tức, phá hủy hàng tỷ đô la giá trị thị trường. Vì vậy, có một lý thuyết âm mưu rằng các cơ quan quản lý và các sàn giao dịch lớn đang cố tình giữ im lặng, bởi vì họ biết rằng việc vạch trần Tether sẽ gây ra một sự kiện thiên nga đen. Nhưng điều này không làm cho vấn đề biến mất; nó chỉ trì hoãn sự sụp đổ.
Tôi từng tham gia một buổi meetup ở Zurich, nơi một người bạn của tôi – một nhà phát triển DeFi – nói: “Tether giống như một quả bom hẹn giờ mà chúng ta đều biết là có, nhưng chúng ta vẫn tiếp tục xây dựng nhà cửa trên nó.”
Takeaway
Tôi không phải là người chống Tether. Tôi đã từng sử dụng USDT hàng ngày, và tôi hiểu giá trị của nó trong việc cung cấp thanh khoản tức thì. Nhưng tôi cũng tin rằng một hệ thống phi tập trung thực sự không thể dựa vào một thực thể tập trung không minh bạch. Các giải pháp như DAI, USDC (với kiểm toán định kỳ), hoặc các stablecoin dựa trên thuật toán đã được thử nghiệm, nhưng chưa có cái nào đạt được quy mô của USDT.
Câu hỏi cuối cùng của tôi là: Liệu chúng ta có đang xây dựng một tương lai tài chính phi tập trung trên một nền móng bằng cát? Hay chúng ta sẽ chứng kiến một cuộc tái cấu trúc lớn, nơi USDT được thay thế bởi một thứ gì đó thực sự minh bạch? Tôi không biết, nhưng tôi biết rằng mỗi lần tôi nhìn thấy một giao dịch USDT mới, tôi lại nhớ đến câu nói của một người bạn: “Sự tin tưởng là một thứ hàng hóa quý giá, và Tether đang tiêu xài nó một cách thoải mái.”
— Root: Bộ sưu tập những đồng tiền giấy không thể quy đổi.