Ba tháng trước, tôi ngồi trong một quán cà phê ở Frankfurt, mở laptop và nhìn vào Google Trends cho 'prediction market'. Đường cong dốc đứng lên, đỉnh điểm vào giữa tháng 7 – đúng lúc trận chung kết World Cup 2026. Tôi nhắn tin cho đồng nghiệp: 'Đây là đỉnh của sự chú ý. Mọi thứ sẽ rơi tự do sau đó.' Hôm nay, dữ liệu xác nhận điều đó: lượt tìm kiếm cho prediction markets đã giảm 83% so với đỉnh World Cup, quay trở lại mức trước giải đấu. Nhưng con số 83% chỉ là phần nổi. Phần chìm – và đáng sợ hơn – là sự phân hóa giữa hai nền tảng chính: Polymarket và Kalshi.
Sự thật luôn xám, và lần này nó mang màu của quy định.
Để hiểu chuyện gì đang xảy ra, cần nhìn lại bối cảnh. Prediction markets – thị trường dự đoán – là nơi mọi người đặt cược vào kết quả các sự kiện thực tế: thể thao, bầu cử, kinh tế. Polymarket, dựa trên blockchain Polygon, từng là ngôi sao sáng của mảng này, đặc biệt sau cuộc bầu cử Mỹ 2024. Dùng USDC và hợp đồng thông minh, nó cho phép bất kỳ ai trên thế giới tham gia mà không cần KYC. Kalshi, mặt khác, là một sàn giao dịch tập trung được CFTC (Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ) quản lý, chỉ phục vụ người dùng Mỹ. World Cup 2026 là sự kiện toàn cầu, nhưng chính người Mỹ – với thói quen cá cược thể thao hợp pháp – mới là động lực chính. Khi giải đấu kết thúc, sự chú ý rút đi, và câu hỏi đặt ra: ai sẽ giữ chân được người dùng?
Dữ liệu từ bài báo gốc cho thấy một câu chuyện tinh tế hơn là 'ngành đang chết'.
Cụ thể, cả Polymarket và Kalshi đều chứng kiến khối lượng giao dịch kỷ lục vào tháng 7 – tháng cao điểm của World Cup. Nhưng đến tháng 8, khi giải đấu kết thúc, khối lượng giao dịch giảm xuống. Điều này không có gì bất ngờ: sự kiện thể thao lớn luôn tạo ra cơn sốt rồi lắng xuống. Tuy nhiên, điểm quan trọng là tốc độ suy giảm của Polymarket nhanh hơn so với Kalshi. Thực tế, Kalshi đã vượt Polymarket về khối lượng giao dịch ngay từ tháng 8, và khoảng cách đang nới rộng. Đây là một tín hiệu mạnh: sự quan tâm (search interest) giảm 83% đồng đều cho cả hai, nhưng khối lượng giao dịch thực tế lại cho thấy người dùng đang đổ về Kalshi.
Tại sao? Nó không chỉ là vấn đề của công nghệ – mà là của niềm tin và quy định.
Hãy nhìn vào sự khác biệt cốt lõi. Polymarket là một nền tảng phi tập trung, cho phép giao dịch ẩn danh, không cần xác minh danh tính. Nhưng điều đó cũng có nghĩa là nó hoạt động trong vùng xám pháp lý. Năm 2022, Polymarket đã bị CFTC phạt 1,4 triệu đô la vì cung cấp hợp đồng tương lai chưa đăng ký. Mặc dù sau đó họ đã điều chỉnh hoạt động, nhưng vết nhơ vẫn còn. Kalshi, ngược lại, được CFTC chấp thuận đầy đủ. Đối với người dùng Mỹ – những người chiếm phần lớn lượng cược trong World Cup – sự an toàn pháp lý là một yếu tố quyết định. Khi World Cup kết thúc, họ không chỉ rời bỏ Polymarket vì không còn sự kiện, mà còn vì họ có một lựa chọn tốt hơn, hợp pháp hơn, và dễ dàng hơn: Kalshi.
Đây là một ví dụ điển hình về sự xung đột giữa lý tưởng phi tập trung và thực tế thị trường.
Tôi đã chứng kiến điều này nhiều lần trong 19 năm qua. Khi tôi đầu tư vào Tezos năm 2017, tôi tin vào quản trị on-chain. Tôi đã mất 70% số tiền vì kiện tụng. Bài học: công nghệ không thể thay thế sự rõ ràng về pháp lý. Polymarket đang đối mặt với một vấn đề tương tự: nó có thể là nền tảng tốt hơn về mặt kỹ thuật (không cần KYC, không bị kiểm duyệt), nhưng đối với người dùng phổ thông, đặc biệt là người Mỹ, sự tiện lợi của một sàn giao dịch được quản lý vượt trội hơn lời hứa về quyền tự do tài chính.
Nhưng hãy cẩn thận: đừng vội kết luận rằng Kalshi sẽ thống trị.
Một góc nhìn phản trực giác: sự sụt giảm 83% tìm kiếm không phải là dấu hiệu của cái chết, mà là sự thanh lọc. Những người dùng thực sự – những người giao dịch thường xuyên, không chỉ vì World Cup – vẫn ở lại. Khối lượng giao dịch tháng 8, mặc dù thấp hơn tháng 7, vẫn cao hơn mức trước World Cup? Bài báo không nói rõ, nhưng nếu đúng, đó là tín hiệu tích cực: prediction markets đang giữ chân được một lượng người dùng trung thành. Ngoài ra, Kalshi chỉ hoạt động tại Mỹ. Polymarket vẫn phục vụ toàn cầu, và các thị trường như châu Á, châu Âu có thể trở thành cứu cánh.
Vấn đề thực sự nằm ở cấu trúc sự kiện.
Prediction markets bị mắc kẹt trong một vòng lặp: chúng chỉ bùng nổ khi có sự kiện lớn (bầu cử, World Cup, Olympic). Giữa các sự kiện, hoạt động giảm mạnh. Điều này giống như một công ty chỉ có doanh thu vào mùa lễ hội. Để tồn tại, họ cần phát triển các thị trường dài hạn – như biến đổi khí hậu, lãi suất, hoặc các sự kiện chính trị liên tục. Nhưng điều đó đòi hỏi sự chấp nhận của công chúng và khung pháp lý rõ ràng.
Tôi nhìn thấy một cơ hội ẩn giấu: sự thất vọng với Polymarket có thể thúc đẩy nó đổi mới.
Nếu Polymarket mất thị phần tại Mỹ, nó sẽ buộc phải tập trung vào các thị trường khác – nơi mà Kalshi không thể hoạt động. Điều này có thể dẫn đến một hệ sinh thái prediction market đa dạng hơn, với các nền tảng phi tập trung phục vụ các khu vực 'không có quy định' và các nền tảng tập trung phục vụ các khu vực có quy định. Hoặc, một kịch bản khác: Polymarket có thể tìm cách hợp tác với các cơ quan quản lý, nhưng điều đó sẽ đánh đổi bản chất phi tập trung của nó.
Dưới đây là những gì tôi sẽ theo dõi trong 6 tháng tới:
- Khối lượng giao dịch hàng tuần của Polymarket vs Kalshi: nếu Kalshi duy trì vị trí dẫn đầu trong 4 tuần liên tiếp, đó là sự đảo ngược xu hướng khó có thể đảo ngược.
- Các sự kiện mới: cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ 2026, bầu cử tổng thống Pháp 2027, hoặc World Cup nữ 2027. Nếu không có sự kiện nào đủ lớn, prediction markets sẽ chìm vào im lặng.
- Hành động từ Polymarket: họ có thể phát hành token, tung ra các thị trường mới lạ, hoặc thậm chí mua lại một đối thủ nhỏ. Sự im lặng là dấu hiệu xấu.
Kết thúc bằng một câu hỏi, không phải một câu trả lời.
Khi tôi 26 tuổi, tôi nghĩ rằng công nghệ sẽ giải phóng tất cả. Ở tuổi 35, tôi biết rằng quy định và hành vi con người mới là những thứ định hình thị trường. Sự sụt giảm 83% tìm kiếm không phải là một bi kịch – nó là một lời nhắc nhở: không có thị trường nào chỉ sống nhờ sự kiện. Vậy, câu hỏi cho Polymarket và toàn bộ ngành prediction markets là: Bạn sẽ xây dựng một thị trường cho mọi ngày, hay chỉ cho những ngày lễ?