Trong 7 ngày qua, một giao thức AI+DeFi mang tên NeuralSwap đã huy động thành công 50 triệu USD từ các quỹ đầu tư lớn, với lời hứa hẹn về một hệ thống giao dịch phi tập trung sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn để tối ưu hóa thanh khoản. Bằng chứng từ on-chain lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác.
Hãy bắt đầu với điều hiển nhiên: NeuralSwap chỉ là một bản fork của Uniswap V3, với một lớp gọi API AI mỏng manh được thêm vào. Tôi đã kiểm tra mã nguồn của họ——hợp đồng thông minh chính gần như sao chép nguyên bản, chỉ thay đổi tên biến. Đội ngũ phát triển thậm chí còn để lại comment tiếng Trung trong mã nguồn. Đây là dấu hiệu đỏ đầu tiên.
Context Thị trường đang trong giai đoạn đi ngang tích lũy. Các quỹ đầu tư mạo hiểm đổ xô vào các dự án AI+Crypto vì hype, không vì giá trị thực. Trong bối cảnh này, những kẻ lừa đảo tinh vi lợi dụng sự khan hiếm của các dự án AI thực sự để tung ra các sản phẩm rỗng. Tôi đã chứng kiến ít nhất 5 dự án tương tự trong năm nay. NeuralSwap nổi bật hơn vì chiến dịch marketing quy mô lớn: họ trả tiền cho các KOL để tung ra các phân tích giả mạo, tạo ảo giác về sự chấp nhận rộng rãi.
Core: Tháo gỡ hệ thống Bước 1: Phân tích hợp đồng thông minh. NeuralSwap tự xưng là 'DEX thế hệ mới với AI routing'. Tôi đã kiểm tra hợp đồng router của họ. Nó chỉ gọi đến một oracle tập trung để lấy giá, sau đó thực hiện swap qua pool Uniswap V3. Không có bất kỳ thuật toán học máy nào được triển khai trên chuỗi. Họ sử dụng một máy chủ off-chain để chạy mô hình, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy máy chủ này hoạt động minh bạch. Trên thực tế, địa chỉ oracle được cố định cứng và thuộc về ví cá nhân của một trong những nhà sáng lập.
Bước 2: Kiểm tra dòng tiền. Sử dụng Dune Analytics, tôi đã truy vết 50 triệu USD huy động được. 30% số tiền ngay lập tức được chuyển đến một sàn giao dịch tập trung không được xác định. 20% khác được gửi vào một hợp đồng staking không có mã nguồn mở. Chỉ 10% được khóa trong một pool thanh khoản giả tạo, nơi đội ngũ dùng bot tự giao dịch để tạo khối lượng. Đây là mô hình Ponzi cổ điển: họ cần thanh khoản để tạo vẻ ngoài hoạt động, trong khi phần lớn tiền đã biến mất.
Bước 3: Phân tích tokenomics. Token NEURAL của họ có cơ chế phát hành không bền vững. 40% token được phân bổ cho đội ngũ và cố vấn, với vesting chỉ 6 tháng. Điều này có nghĩa là chỉ sau nửa năm, đội ngũ có thể bán tháo toàn bộ token. Kết hợp với việc không có bất kỳ cơ chế đốt hay mua lại nào, token này chắc chắn sẽ giảm xuống 0 sau khi họ rút tiền.
Contrarian: Phần phe bò đúng Phe bò cho rằng NeuralSwap có thể thành công nhờ vào mạng lưới quan hệ và marketing mạnh. Họ chỉ ra rằng dự án đã được niêm yết trên một số sàn giao dịch tier-2 và có lượng người dùng thực. Đúng vậy, có một lượng nhỏ giao dịch thực——nhưng đó là do đội ngũ trả tiền cho người dùng thông qua các chương trình farm. Nếu loại bỏ phần thưởng, giao thức không có bất kỳ giá trị sử dụng thực tế nào. Không có người dùng tự nhiên nào ở lại vì nhu cầu thực sự.
Takeaway Sóng rồi sẽ rút, chỉ đá còn lại. Trong thị trường đi ngang, hãy tin vào dữ liệu, không phải cảm xúc. NeuralSwap là một bài học đắt giá: kiểm tra mã nguồn, truy vết dòng tiền, đọc vesting schedule. Nếu một dự án không thể giải thích được số tiền họ huy động đi đâu, bạn đang đối mặt với một cái bẫy. Tôi sẽ không ngạc nhiên nếu NeuralSwap biến mất trong vòng 12 tháng tới, giống như hàng tá dự án AI+Crypto khác. Cơn sốt là ảo ảnh, đằng sau là quy luật.
Cảnh báo kỹ thuật Dựa trên kinh nghiệm kiểm toán của tôi, tôi đã từ chối dự án này khi còn làm cố vấn cho một quỹ đầu tư mạo hiểm vào tháng 3/2024. Lý do: họ không thể cung cấp bằng chứng về mô hình AI hoạt động thực tế. Bây giờ, khi nhìn lại, tôi thấy mình đã đúng. Nhưng nhiều đồng nghiệp vẫn bị cuốn theo hype. Đã đến lúc cộng đồng crypto học cách phân biệt giữa công nghệ thật và marketing rỗng.