Theo thông tin từ kênh truyền hình Israel Channel 12, được hãng thông tấn Iran Fars dẫn lại, Israel và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã tổ chức một cuộc họp bí mật cấp cao nhằm phối hợp lập trường chung đối phó với Iran. Cuộc họp diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang quanh chương trình hạt nhân của Iran và những nỗ lực ngoại giao của Mỹ nhằm đạt được một thỏa thuận tạm thời (Memorandum of Understanding) với Tehran. Sự kiện này đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong quan hệ Israel – UAE, kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ qua Hiệp định Abraham năm 2020, và nay đang tiến tới một liên minh an ninh thực chất.
Bối cảnh: Từ hợp tác ngoại giao đến liên minh quân sự
Kể từ khi ký kết Hiệp định Abraham, Israel và UAE đã thiết lập quan hệ ngoại giao, thương mại và du lịch. Tuy nhiên, cuộc họp bí mật lần này cho thấy hai bên đã vượt xa khỏi khuôn khổ hợp tác dân sự, tiến vào lĩnh vực an ninh – quốc phòng nhạy cảm. Theo các nguồn tin, nội dung cuộc họp tập trung vào: phối hợp hành động chung chống lại những gì họ coi là 'mối đe dọa từ Iran', bao gồm cả khả năng can thiệp quân sự. Đặc biệt, cả hai bên đều bày tỏ sự phản đối mạnh mẽ đối với mọi thỏa thuận hòa giải giữa Mỹ và Iran, cho rằng đó chỉ là 'bản ghi nhớ nhằm câu giờ cho Iran'.
Phân tích từ các chuyên gia quân sự cho thấy, UAE – vốn có lợi thế về vị trí địa lý với cảng dầu mỏ Fujairah nằm ngoài eo biển Hormuz – đang có sự tự tin chiến lược nhất định. Việc sở hữu tuyến xuất khẩu năng lượng thay thế giúp Abu Dhabi ít phụ thuộc vào eo biển chiến lược này, do đó có thể chấp nhận rủi ro cao hơn trong chính sách đối ngoại. Trong khi đó, Israel với sức mạnh quân sự vượt trội (đặc biệt về không quân và tình báo) có thể cung cấp năng lực tấn công tầm xa mà UAE thiếu. Sự bổ sung này tạo thành một liên minh có khả năng thực hiện các chiến dịch phối hợp phức tạp.
Tác động địa chính trị: Sự hình thành 'Trục chống Iran'
Cuộc họp kín này không chỉ đơn thuần là ngoại giao; nó là tín hiệu cho thấy một liên minh chống Iran mới đang hình thành, bao gồm Israel, UAE và tiềm năng là Saudi Arabia, Bahrain. Điều này làm thay đổi căn bản cán cân quyền lực ở Trung Đông. Trước đây, thế giới Ả Rập từng coi Israel là kẻ thù, nhưng nay mối đe dọa chung từ Iran (chương trình hạt nhân, ảnh hưởng của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, các lực lượng ủy nhiệm ở Yemen, Syria, Lebanon) đã đẩy họ xích lại gần nhau.
Điểm đáng chú ý: Cuộc họp được tiết lộ qua truyền thông Iran – một hành động có chủ đích. Việc 'rò rỉ có kiểm soát' này nhằm gửi thông điệp răn đe tới Tehran: 'Các ngươi đang bị cô lập, và chúng ta đã sẵn sàng hành động phối hợp'. Đồng thời, nó cũng là cách để gây sức ép lên chính quyền Mỹ (đặc biệt trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump hiện tại), nhằm định hướng chính sách của Washington theo hướng cứng rắn hơn với Iran.
Nguy cơ leo thang và rủi ro chiến lược
Mặc dù mục tiêu của liên minh là răn đe, nhưng động thái này tiềm ẩn nguy cơ leo thang cao. Iran có thể coi cuộc họp là hành động khiêu khích, dẫn đến các biện pháp đáp trả như tấn công mạng vào UAE, tăng cường hỗ trợ cho lực lượng Houthi ở Yemen nhằm đe dọa các tuyến đường biển, hoặc thậm chí đẩy nhanh chương trình làm giàu uranium lên cấp độ vũ khí. Một sai lầm tính toán từ bất kỳ bên nào cũng có thể châm ngòi cho một cuộc xung đột khu vực quy mô lớn.
Các nhà phân tích chỉ ra rằng, việc Israel và UAE cùng nhau chuẩn bị cho 'kịch bản xấu nhất' (khi ngoại giao thất bại) cho thấy họ không còn tin tưởng vào khả năng ngăn chặn Iran bằng biện pháp hòa bình. Thay vào đó, họ đang xây dựng một lực lượng răn đe có khả năng tấn công phủ đầu. Điều này làm tăng nguy cơ một cuộc chiến tranh ủy nhiệm leo thang thành xung đột trực tiếp.
Tác động đến thị trường năng lượng và kinh tế toàn cầu
Bất kỳ sự leo thang nào ở Trung Đông cũng ảnh hưởng trực tiếp tới giá dầu. UAE là nhà sản xuất dầu lớn, và việc nước này tham gia liên minh quân sự có thể khiến Iran nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dầu khí của UAE hoặc các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz. Mặc dù UAE có tuyến xuất khẩu thay thế qua cảng Fujairah, nhưng tâm lý hoảng loạn trên thị trường có thể đẩy giá dầu lên mức cao kỷ lục, ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu vốn đang phục hồi sau đại dịch.
Kết luận: Một Trung Đông phân cực mới
Cuộc họp bí mật Israel – UAE không phải là một sự kiện đơn lẻ; nó là một mảnh ghép trong bức tranh tái cấu trúc an ninh khu vực. Liên minh này sẽ buộc Iran phải tìm kiếm đồng minh mới (có thể là Nga hoặc Trung Quốc), từ đó hình thành một hệ thống hai cực ở Trung Đông: một bên do Mỹ – Israel – UAE dẫn dắt, bên kia là Nga – Iran – Syria – Hezbollah. Sự phân cực này sẽ làm suy yếu các cơ chế đa phương như Liên Hợp Quốc, và làm gia tăng nguy cơ xung đột diện rộng trong thập kỷ tới. Dư luận quốc tế cần theo dõi chặt chẽ các cuộc đàm phán Mỹ – Iran, bởi nếu thất bại, kịch bản quân sự sẽ trở nên hiện thực hơn bao giờ hết.