Crypto PAC chi 1,5 triệu USD: Không phải mua phiếu bầu, mà đang mua lại sự chắc chắn
Nguyễn Mỹ
Vào ngày 7 tháng 8 năm 2024, khi Bitcoin nằm im trong vùng 50.000-70.000 USD, một dòng tiền không được phản ánh trên on-chain bắt đầu chuyển động. Fairshake, PAC liên quan đến các công ty tiền mã hóa, xác nhận giải ngân hơn 1,5 triệu USD cho bốn ứng viên Quốc hội Mỹ tại ba bang: Florida, Alaska và Wyoming. Không có token nào được mint, không có block mới. Nhưng dòng tiền này có thể định hình lại cấu trúc thị trường sâu sắc hơn bất kỳ một hard fork nào.
Điểm chung của bốn cái tên nằm trong danh sách hỗ trợ không phải là tài năng diễn thuyết hay chiều sâu túi tiền. Đó là một mục duy nhất trong hồ sơ bỏ phiếu của họ: tất cả đều từng bỏ phiếu ủng hộ GENIUS Act và CLARITY Act. Cụ thể, danh sách bao gồm Begich ở Alaska, Gruters ở Florida, Hageman ở Wyoming - những tiếng nói thuộc phe Cộng hòa - và cả Frankel, một cái tên thuộc đảng Dân chủ. Một cách diễn đạt khác: Crypto PAC không đầu tư vào con người. Họ đầu tư vào một dữ liệu lịch sử - hành vi lập pháp của một ứng viên. Điều này khiến tôi nhớ đến những ngày tôi viết script phân tích 150 whitepaper trong đợt ICO boom năm 2017. Khi đó tôi nhận ra 80% dự án không có mô hình doanh thu bền vững; hôm nay, nhìn vào chiến lược chi tiêu của Fairshake, tôi thấy một nguyên tắc đầu tư tương tự: họ đang tìm kiếm các tài sản có "dòng tiền lịch sử" rõ ràng, thay vì những lời hứa suông.
Nhưng trong chính trị, dòng tiền lịch sử không đảm bảo tương lai.
Để hiểu vì sao 1,5 triệu USD này đáng chú ý, cần đặt nó trong bối cảnh rộng hơn. Fairshake là một PAC liên kết với ngành công nghiệp tiền mã hóa, với những nhà tài trợ được biết đến như Coinbase, Ripple và a16z. Trong chu kỳ bầu cử 2024, hệ thống Fairshake đã huy động được hàng chục triệu USD - gấp nhiều lần con số 1,5 triệu được tiết lộ lần này. Vì vậy, khoản chi này không phải là một "tất tay". Nó là một cú đặt cược có kiểm soát. Ngày 18 tháng 8 sẽ diễn ra các cuộc bầu cử sơ bộ tại những bang này, và nếu các ứng viên được hỗ trợ vượt qua vòng sơ bộ, làn sóng chi tiêu mới có thể xuất hiện trước cuộc tổng tuyển cử vào tháng 11.
Và nó diễn ra trong bối cảnh SEC dưới thời Gary Gensler vẫn đang theo đuổi chiến dịch điều tiết bằng thực thi. Coinbase và Binance đang bận rộn với các vụ kiện. Sự không chắc chắn về mặt pháp lý là một trong những rào cản lớn nhất đối với việc áp dụng tiền mã hóa tại Mỹ. Trong môi trường đó, GENIUS Act - đạo luật khung về stablecoin, yêu cầu các nhà phát hành duy trì dự trữ 1:1 và công bố thông tin - và CLARITY Act - đạo luật phân định ranh giới giữa SEC và CFTC, xác định token là hàng hóa hay chứng khoán - trở thành hai ưu tiên lập pháp hàng đầu của ngành. Bằng việc trao tiền cho những người đã ủng hộ hai đạo luật này, PAC gửi đi một thông điệp rõ ràng: "Chúng tôi sẵn sàng trả tiền cho những ai đã chứng minh được lập trường bằng lá phiếu."
Về mặt cấu trúc, cách phân bổ cũng đáng chú ý. Protect Progress, một nhánh của Fairshake, từng chi hơn 2 triệu USD để ủng hộ Shri Thanedar tại Michigan - và anh ta thua trong cuộc bầu cử sơ bộ. Số tiền gần như bốc hơi. Lần này, họ không dồn toàn bộ trứng vào một rổ. Bốn ứng viên, ba bang, trung bình 375.000 USD mỗi người. Đây là một chiến lược phân tán rủi ro để giảm thiểu tổn thất khi kết quả bầu cử không như mong đợi. Nhưng có một điểm sâu hơn: việc chọn Florida, Alaska và Wyoming không phải ngẫu nhiên. Wyoming là một trong những bang có khung pháp lý thân thiện với tiền mã hóa nhất, với các quy định công nhận DAO. Alaska có ngành khai thác mỏ đáng kể. Florida là một bang chiến trường lớn, nơi các ứng viên thân thiện với tiền mã hóa có thể tạo ra ảnh hưởng ở cấp quốc gia. Đây là một cách tiếp cận "theo khu vực bầu cử", giống như việc chọn những pool thanh khoản tốt nhất trước khi bơm vốn. Trong chính trị, cũng như trong DeFi, vị trí quyết định hiệu quả của dòng vốn.
Câu chuyện không dừng lại ở đó. Tôi cho rằng điều quan trọng nhất của thông tin này không nằm ở các bang hay ứng viên - mà nằm ở việc ngành công nghiệp crypto đang chuyển từ phòng thủ sang tấn công. Trước đây, họ cử đại diện đi vận động hành lang; ngày nay, họ thành lập các PAC và chi tiền trực tiếp trong các chiến dịch bầu cử. Điều này có nghĩa là: ngành công nghiệp đã xác định được các mục tiêu lập pháp cụ thể và sẵn sàng dùng tiền để đạt được chúng. Câu hỏi là liệu họ có nhận ra rằng chiến lược này có thể tạo ra phản ứng ngược? Hầu hết các bản tin đều mô tả đây là dấu hiệu tiền mã hóa đang "lớn mạnh" hoặc "được chấp nhận". Tôi không đồng ý. Theo góc nhìn của tôi, đây là một dấu hiệu của sự bất an. Nếu ngành công nghiệp tin rằng công nghệ của họ có thể tự đứng vững, họ sẽ không cần phải mua ảnh hưởng chính trị. Nhưng họ đang mua, và mua rất có hệ thống.
Một điều trớ trêu là: crypto sinh ra với lời hứa loại bỏ trung gian, giảm sự phụ thuộc vào niềm tin vào các tổ chức. PAC là gì nếu không phải là một trung gian quyền lực? Fairshake quyết định ai được tiền, ai không; quyết định không nằm trên một sổ cái công khai, không có hợp đồng thông minh, không có cơ chế kiểm toán phi tập trung. Các quyết định của PAC được đưa ra sau cánh cửa đóng kín, và chỉ có kết quả - số tiền và tên ứng viên - mới được công bố. Điều này mâu thuẫn trực tiếp với tinh thần minh bạch mà ngành này tuyên bố theo đuổi. Trong một thị trường hiệu quả, thông tin là tài sản; nhưng trong một PAC, thông tin lại là đặc quyền.
Thêm vào đó, giống như bất kỳ khoản đầu tư nào, PAC phải đối mặt với "rủi ro đối tác" - nhưng tồi tệ hơn nhiều. Một token holder có thể rút thanh khoản khi thấy dấu hiệu bất thường. Nhưng một PAC không thể "rút" sự ủng hộ sau khi ứng viên đắc cử. Không có hợp đồng nào ràng buộc một nghị sĩ phải bỏ phiếu theo cách mà PAC mong đợi. Trường hợp Michigan là một minh chứng: 2 triệu USD không thể tạo ra một chiến thắng. Và ngay cả khi ứng viên thắng, sự thay đổi lập trường sau khi nhậm chức luôn là một rủi ro hiện hữu. Về mặt cấu trúc, mô hình này có thể được ví như việc bơm thanh khoản vào một pool không có mã nguồn - bạn không thể kiểm tra xem tiền của mình có thực sự được sử dụng đúng mục đích hay không. Trong thế giới tiền mã hóa, chúng ta gọi đó là "trust assumption". Và đây là một trust assumption mà không một zk-proof nào giải quyết được.
Hãy để tôi mở rộng một chút về tác động tiềm năng của hai đạo luật này. GENIUS Act, nếu được thông qua, sẽ tạo ra một khung pháp lý toàn diện cho stablecoin. Điều này nghe có vẻ tốt cho toàn ngành. Nhưng nhìn kỹ: một khung quy định với yêu cầu dự trữ 1:1 và công bố thông tin sẽ tạo ra lợi thế lớn cho các stablecoin đã tuân thủ như USDC. Những stablecoin phi tập trung, không có tổ chức phát hành tập trung, có thể không bao giờ đáp ứng được các yêu cầu này. Tương tự, CLARITY Act có thể xác định token là hàng hóa hoặc chứng khoán, giúp các dự án có đội ngũ pháp lý vững chắc dễ dàng điều hướng hơn, trong khi các dự án cộng đồng nhỏ lại phải vật lộn với chi phí tuân thủ. Nói một cách thẳng thắn, chiến lược của Fairshake có thể đang định hình một tương lai nơi tiền mã hóa tập trung hóa, chứ không phải phi tập trung hóa.
Vậy nhưng tôi vẫn sẽ theo dõi diễn biến này. Bởi vì dù muốn hay không, sự tham gia chính trị là một phần không thể tránh khỏi của một ngành công nghiệp có vốn hóa hàng nghìn tỷ USD. Và có một điều mà tôi học được từ những chu kỳ trước: bong bóng thanh khoản không nổ, nó tan chảy từ từ. Có lẽ bong bóng ảnh hưởng chính trị cũng vậy - nó sẽ không kết thúc bằng một cú sốc, mà bằng một quá trình ăn mòn lâu dài, khi các cam kết phai nhạt, khi các lợi ích cá nhân xen vào, và khi ngành công nghiệp nhận ra rằng họ không thể mua được sự chắc chắn. Bởi vì nếu sự chắc chắn có thể mua được bằng tiền, thì có lẽ nó chưa bao giờ là sự chắc chắn thực sự. Câu hỏi duy nhất còn lại là: khi bong bóng đó tan chảy, liệu những người đã chi 1,5 triệu USD - hay 150 triệu USD - có còn nhận ra thứ họ đang cầm trên tay không?