25,7 tỷ USD của Berkshire: Khi tiền cổ điển gõ cửa thị trường rủi ro
Phạm Xuân
Năm 2026, tôi đánh hơi một mùi quen thuộc: mùi tiền rẻ đang tìm đường chảy qua mọi khe cửa. Nhưng không phải từ thị trường crypto. Lần này, nó đến từ một gã khổng lồ đã 90 tuổi — Berkshire Hathaway.
Báo cáo quý 2 năm 2026 của Berkshire Hathaway vừa công bố: 25,7 tỷ USD lợi nhuận ròng, được mô tả là "thúc đẩy bởi lợi nhuận đầu tư khổng lồ". Một con số có thể nuôi sống cả một quốc gia nhỏ. Nhưng khoan — hãy đọc kỹ lại cụm từ đó: "massive investment gains". Đây không phải lợi nhuận từ bán bảo hiểm, từ đường sắt BNSF, từ cục pin năng lượng của Warren Buffett. Đây là tiền sinh ra từ tiền. Từ những vị thế cổ phiếu tăng giá. Từ thị trường chứng khoán Mỹ — nơi được định giá ở mức cao hơn bao giờ hết.
Câu chuyện này, với một người săn tin như tôi, không dừng lại ở Omaha, Nebraska. Nó chảy thẳng về phía những nơi mà một nhà phân tích blockchain đang theo dõi: dòng thanh khoản toàn cầu, tâm lý chấp nhận rủi ro, và — tất nhiên — Bitcoin.
Bối cảnh cần được thiết lập rõ ràng. Berkshire Hathaway, tập đoàn do Buffett điều hành, gần như là hiện thân cuối cùng của trường phái đầu tư giá trị cổ điển. Trong ba thập kỷ qua, ông hiếm khi chạm vào công nghệ — và chưa bao giờ chạm vào crypto. Ông từng gọi Bitcoin là "thứ thuốc chuột". Nhưng điều trớ trêu lịch sử: cách Berkshire tạo ra 25,7 tỷ USD trong một quý lại là một thứ rất "crypto" trong cấu trúc của nó.
Hãy tưởng tượng: toàn bộ số tiền đó đến từ sự dịch chuyển của bảng cân đối kế toán — từ việc nắm giữ cổ phiếu của Apple, Bank of America, Coca-Cola — không phải từ hoạt động sản xuất quốc gia. Đó là định giá lại tài sản kỹ thuật số, phiên bản TradFi. Khi bạn bóc lớp vỏ, thứ bạn nhìn thấy là: nền kinh tế Mỹ quý 2/2026 đang cho phép các tập đoàn lớn nhất của mình "in tiền" từ không khí — không phải từ nhà máy hay dịch vụ thực tế.
Điều này quan trọng với tôi, với bạn, với toàn bộ thị trường crypto, vì một lý do đơn giản: nó xác nhận một cấu trúc thanh khoản. Tin tốt lành từ Berkshire phản ánh một thị trường chứng khoán đang mạnh mẽ. Và thị trường chứng khoán mạnh mẽ thường là một bước đệm, không phải đối thủ, của crypto trong chu kỳ thanh khoản toàn cầu.
Phần lõi của bài viết này là một phép đối chiếu đến từng lớp. Lớp thứ nhất: nguồn gốc thực sự của 25,7 tỷ USD đó. Báo cáo nói "được thúc đẩy bởi lợi nhuận đầu tư" — không nói "được thúc đẩy bởi hoạt động kinh doanh". Nếu bạn tách phần lợi nhuận hoạt động (operating income) — từ bảo hiểm, đường sắt, tiện ích, sản xuất — con số đó sẽ khác hoàn toàn, khiêm tốn hơn nhiều, và phản ánh nền kinh tế "thực" của Mỹ. Phần còn lại đến từ việc ghi nhận lãi chưa thực hiện (unrealized gains) trên các vị thế lớn. Hãy nhớ: quy tắc kế toán của Berkshire đã thay đổi vào năm 2018, buộc họ phải đưa lãi/lỗ chưa thực hiện của cổ phiếu vào báo cáo thu nhập hàng quý. Điều đó có nghĩa là một quý tốt trên Phố Wall có thể biến báo cáo của Berkshire trông có vẻ như thể công ty bán thêm hàng triệu hợp đồng bảo hiểm.
Theo dữ liệu on-chain và phân tích vĩ mô của tôi: sự tách biệt giữa "lợi nhuận kế toán" và "lợi nhuận tiền mặt" này có một sự cộng hưởng đau đớn với thị trường altcoin. Bạn có thể thấy các chain Layer 2 phóng đại TVL một cách kế toán, nhưng nguồn tiền mặt thực tế vẫn teo tóp. Những con số ảo tạo cảm giác tăng trưởng, nhưng cấu trúc thu nhập thực sự lại chảy ra ngoài.
Lớp thứ hai: những gì 25,7 tỷ USD này phản ánh về bản chất của dòng vốn. Khi một thị trường chứng khoán mạnh mẽ dẫn dắt một trong những tập đoàn lớn nhất thế giới tạo ra cả một ngân khố theo quý, nó nói với tôi rằng: tâm lý tài sản rủi ro vẫn đang ở chế độ "risk-on". Đối với bitcoin, điều này có ý nghĩa kép. Bitcoin được hưởng lợi từ thanh khoản dư thừa và sự khao khát của nhà đầu tư đối với tài sản có biến động cao. Nhưng nó cũng có một đối trọng: trong một thế giới nơi chỉ số S&P 500 tăng vùn vụt và các cổ phiếu FAANG tăng trưởng hai con số, thì sự phân bổ vốn vào tài sản mang tính "lưu trữ giá trị" như Bitcoin sẽ bị trì hoãn.
Nhưng hãy nhìn kỹ hơn. Cấu trúc này ẩn chứa một vết nứt. Và tôi tin đây là phần quan trọng nhất của bài phân tích — góc nhìn phản trực giác.
Vết nứt nằm ở câu chữ: "massive investment gains" — lợi nhuận đầu tư khổng lồ. Trong thế giới mà tôi theo dõi — DeFi, Layer 2, RWA on-chain — những tập đoàn lớn nhất đều đang dựa vào "lợi nhuận đầu tư" của sự định giá lại chứ không phải nguồn thu từ hoạt động thực tế. Có một sự thú vị khi chứng kiến Berkshire Hathaway — biểu tượng của chủ nghĩa thực dụng đầu tư — lại kiếm tiền bằng cách mọi người mua cổ phiếu của nó ở giá cao hơn, như một meme coin vậy. Hãy nói rõ điều này nếu muốn: Berkshire đang được hưởng lợi từ sự lạm phát tài sản mà chính nó là một phần. Đó là một trong những lý do khiến thanh khoản thị trường có thể tiếp tục hỗ trợ mọi loại tài sản — kể cả tiền mã hóa. Nhưng đó cũng là lý do khiến tôi cảnh giác với một cú ngã vọt từ trên cao. Nếu quý 2 có lãi từ định giá lại tài sản, thì quý 3 cũng có thể ghi nhận khoản lỗ. Sự phụ thuộc vào giá tài sản không phải là một chiến lược sống còn — đối với cả Berkshire lẫn các dự án crypto.
Dựa trên kinh nghiệm audit và xây dựng bot tín hiệu của tôi từ năm 2022, tôi học được rằng: khi mọi người kể một câu chuyện thành công quá hoàn hảo, tất cả chúng ta nên cẩn thận xem họ đang giấu đi phần nào. Berkshire không nói với bạn cách phần lãi đó đến từ đâu. Họ chỉ nói rằng nó đến từ hoạt động đầu tư. Và trên các string khác — một quỹ như ARK, hoặc một sàn giao dịch tương lai — cách diễn đạt không rõ ràng ấy có thể khiến các quyết định đầu tư trở nên mù quáng.
Trong bối cảnh Q2 2026, nếu bạn ở Việt Nam và đang giữ tài sản kỹ thuật số, điều này có ý nghĩa gì cho bạn? Bạn đang sở hữu một tài sản được giao dịch như một loại chứng khoán đầu cơ. Tin tức 25,7 tỷ USD này có thể là một tín hiệu tích cực ngắn hạn khi nó tiếp tục nuôi dưỡng tâm lý "tiền đang được tạo ra ở khắp mọi nơi". Nhưng bạn phải hiểu rõ một điều: cấu trúc đang ngày càng mỏng manh. Các nhà đầu tư lớn đang kiếm tiền từ sự dịch chuyển của giá trị tài sản — không phải từ sự tạo ra giá trị thực. Khi tình trạng đó trở nên phổ biến, nó tạo ra sự mong manh, và thứ mong manh đó khuếch đại khi tâm lý bắt đầu đảo chiều.
Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo theo dõi? Tôi sẽ để mắt đến ba tín hiệu. Thứ nhất: báo cáo tài chính quý 3 của Berkshire — nó sẽ có cùng đặc điểm không? Thứ hai: thanh khoản ròng của dự trữ liên bang và tốc độ tăng trưởng tổng bảng cân đối kế toán — thứ đã được sử dụng như nguồn nuôi dưỡng của tất cả những điều này. Thứ ba: sự phân hóa trong các đồng altcoin — khi các dự án dựa trên tokenomics "lợi nhuận đầu tư" bắt đầu trở nên im hơi lặng tiếng trước khi quỹ đạo thay đổi.
Câu hỏi cuối cùng tôi đặt ra cho bạn, những người săn tin ở Bắc Ninh, ở TP.HCM, ở bất cứ nơi đâu: bạn đang nắm giữ tài sản dựa trên dòng tiền thật từ sản phẩm, hay chỉ là "massive gains" theo cách mà cả Berkshire cũng không chắc chắn? Chúng ta không cần phải hoảng sợ. Nhưng nếu một trong những nhà đầu tư thông thái nhất mọi thời đại kiếm tiền tỷ từ việc giá tăng, thì hãy chuẩn bị cho việc giá có thể giảm — và mang theo thứ thanh khoản ấy đi tìm một lối thoát khác.