Lạc bước vào mê cung stablecoin, tôi nhận ra rằng không phải lúc nào kẻ đi trước cũng thắng. Khi Mastercard công bố hợp tác với BVNK vào tháng 3/2024, thị trường nghĩ rằng họ đã nắm chắc phần thắng trong cuộc đua thanh toán stablecoin. Nhưng chỉ vài tháng sau, nguồn tin nội bộ cho thấy Visa đang gấp rút đàm phán với ít nhất ba nền tảng infrastructure để lấp đầy khoảng trống chiến lược. Câu chuyện không chỉ là ai có đối tác tốt hơn, mà còn là ai hiểu rõ hơn về bản chất của thanh toán thế hệ mới.
Context: Bối cảnh cuộc đua
Stablecoin settlement – thanh toán bằng stablecoin – không còn là khái niệm xa lạ. Visa và Mastercard, hai gã khổng lồ thanh toán toàn cầu, đã thử nghiệm từ năm 2021. Visa từng hợp tác với Circle (USDC) và Wirex, Mastercard thì ra mắt Multi-Token Network (MTN). Nhưng điểm chốt là họ cần một đối tác infrastructure chuyên biệt để kết nối hệ thống ngân hàng truyền thống với blockchain. BVNK, một startup London chuyên cung cấp hạ tầng thanh toán stablecoin B2B, đã được Mastercard chọn. Điều này buộc Visa phải tìm kiếm một đối tác tương tự – hoặc thậm chí tốt hơn – để không bị bỏ lại phía sau.
DeFi mùa hè cháy bỏng, nhưng lửa chỉ soi đường. Trong thị trường giảm hiện tại, sống sót quan trọng hơn lợi nhuận. Và việc Visa và Mastercard đổ tiền vào stablecoin settlement là một tín hiệu cho thấy dòng vốn tổ chức đang tìm đến lĩnh vực này như một kênh trú ẩn an toàn. Nhưng liệu cuộc đua này có thực sự mang lại giá trị cho nhà đầu tư? Hay chỉ là một vở kịch Proof of Reserves khác?
Core: Phân tích kỹ thuật và thị trường
Đầu tiên, hãy nhìn vào kiến trúc kỹ thuật. Cả Visa và Mastercard đều xây dựng một lớp trung gian giữa ngân hàng và blockchain. Lớp này xử lý việc chuyển đổi fiat sang stablecoin, thực hiện netting (bù trừ) và compliance. BVNK là một ví dụ điển hình: họ cung cấp API để doanh nghiệp có thể gửi và nhận stablecoin, quản lý thanh khoản, và tích hợp với các ngân hàng đối tác. So với giải pháp của Mastercard MTN, kiến trúc của BVNK có vẻ linh hoạt hơn khi hỗ trợ nhiều stablecoin và blockchain khác nhau. Nhưng điểm yếu là sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp thanh khoản tập trung – một gót chân Achilles mà DeFi đã chỉ ra từ lâu.
Về phía Visa, họ đã có kinh nghiệm với Solana và USDC, nhưng việc tìm đối tác mới cho thấy họ không hài lòng với tốc độ mở rộng. Theo thông tin từ Crypto Briefing, Visa đang tìm kiếm một đối tác có khả năng cung cấp thanh khoản đa stablecoin, tuân thủ quy định toàn cầu, và tích hợp sâu với hệ thống ngân hàng. Điều này gợi ý rằng BVNK có thể không phải là lựa chọn duy nhất, nhưng Mastercard đã chiếm ưu thế về thời gian.
Từ góc nhìn thị trường, cuộc đua này là một tín hiệu tích cực cho toàn bộ hệ sinh thái stablecoin. Khi hai gã khổng lồ thanh toán cạnh tranh, họ sẽ kéo theo hàng triệu merchant và ngân hàng vào thế giới crypto. Nhưng đừng quên rằng stablecoin settlement vẫn còn rất nhỏ so với doanh thu chính của Visa (hơn 30 tỷ USD mỗi năm). Đây là cuộc chơi dài hạn, không phải là sự kiện pump và dump.
Contrarian: Góc nhìn phản trực giác
Nhiều người cho rằng Mastercard đang dẫn trước nhờ BVNK. Nhưng tôi cho rằng việc phụ thuộc vào một đối tác duy nhất có thể là con dao hai lưỡi. Nếu BVNK gặp vấn đề về compliance hoặc kỹ thuật, Mastercard sẽ mất lợi thế. Trong khi đó, Visa có thể chọn xây dựng nội bộ hoặc hợp tác với nhiều đối tác cùng lúc, tạo ra một hệ sinh thái đa dạng hơn. Hãy nhìn vào lịch sử: Visa thường chậm hơn trong việc áp dụng công nghệ mới, nhưng khi đã quyết định, họ làm rất bài bản. Ví dụ: Visa từng chậm chân trong mobile payment, nhưng cuối cùng vẫn chiếm lĩnh thị trường nhờ mạng lưới đối tác rộng lớn.
Market cycle là vòng xoay của những câu chuyện. Câu chuyện về stablecoin settlement đang ở giai đoạn đầu, và những ai vội vàng đặt cược vào một bên có thể thất vọng. Thực tế, cả Visa và Mastercard đều đang thử nghiệm, và chưa có ai chứng minh được mô hình kinh doanh bền vững. Chi phí vận hành của các operator ZK Rollup đang cao một cách absurd, và điều này cũng đúng với các infrastructure stablecoin settlement: họ phải duy trì đội ngũ compliance, thanh khoản, và kết nối ngân hàng. Nếu gas fee trên Ethereum tăng trở lại, chi phí này sẽ càng đè nặng lên lợi nhuận.
Takeaway: Câu chuyện tiếp theo
Cuộc đua giữa Visa và Mastercard không chỉ là về việc ai có đối tác tốt hơn hôm nay. Nó là về việc ai xây dựng được hệ sinh thái mở nhất, có khả năng tích hợp nhiều loại stablecoin và blockchain khác nhau. Trong 5 năm tới, chúng ta sẽ chứng kiến sự hợp nhất giữa các mạng lưới thanh toán truyền thống và stablecoin. Người chiến thắng không phải là người có đối tác tốt nhất, mà là người tạo ra được một tiêu chuẩn mở cho thanh toán thế hệ mới. Liệu Visa có chọn một đối tác như Solana Pay hay tự xây dựng? Hãy cùng chờ xem. Và nhớ rằng, trong thị trường giảm, việc hiểu rõ dòng chảy của câu chuyện còn quan trọng hơn việc bắt đúng đáy.