Hook
99.000 đô la. Trong 6 tháng đầu năm, Kalshi – một nền tảng thị trường dự đoán – đã chi gần bằng tổng cả năm ngoái chỉ để… nói chuyện với các chính trị gia ở Washington. Tôi nhìn con số đó, tự dưng nhớ lại năm 2017, lúc 18 tuổi, tôi ném $800 tiết kiệm vào token Enigma, đọc whitepaper mà mắt sáng rực, rồi 3 tháng sau mất 90%. Cảm giác giống nhau: bạn đang cược tất cả vào một tương lai mờ mịt, chỉ khác là lần này Kalshi cược cả công ty vào những cuộc gặp mặt sau cánh cửa kín.
Context
Kalshi và Polymarket là hai cái tên nổi bật nhất trong làng thị trường dự đoán. Kalshi có giấy phép của CFTC (Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ), tự xưng là “sàn giao dịch tương lai” hợp pháp. Polymarket thì hoạt động trên blockchain, phi tập trung hơn, nhưng cũng đang đối mặt với áp lực từ phía cơ quan quản lý. Cả hai đều cho phép người dùng đặt cược vào kết quả sự kiện: bầu cử, thể thao, kinh tế…
Nhưng vấn đề là: ngành công nghiệp sòng bạc truyền thống (các casino, cá cược thể thao hợp pháp) coi họ là “kẻ thù trực diện”. Với lợi thế hàng trăm năm lịch sử, mạng lưới quan hệ chính trị rộng khắp, và ngân sách khổng lồ (Hiệp hội Cờ bạc Mỹ chi 1,4 triệu đô cho lobby trong nửa đầu năm, tăng 30%), họ đang tìm mọi cách để siết chặt thị trường dự đoán, gọi nó là “cờ bạc phi pháp” cần bị cấm.
Core
Báo cáo lobby mới nhất cho thấy một bức tranh rõ ràng về cuộc chiến Washington. Kalshi chi 99.000 đô la trong quý 2, nâng tổng nửa đầu năm lên 180.000 đô la – mức cao nhất từ trước đến nay. Con số này không lớn so với các ông lớn công nghệ, nhưng với một startup DeFi, đó là một canh bạc. Họ đặt cược rằng tiền sẽ mua được sự sống còn. Họ thuê cựu quan chức chính quyền Obama và Biden làm cố vấn, và đưa con trai út của Donald Trump – Barron Trump – vào ban cố vấn. Đây là một nước cờ chính trị táo bạo, nhằm tạo ảnh hưởng lên cả hai đảng.
Polymarket thì khác. Họ chỉ chi 18.000 đô la trong cùng kỳ, bằng 1/10 Kalshi. Chiến lược của họ là “đi nhờ xe”: để Kalshi mở đường, còn mình hưởng lợi sau. Nhưng điều này cũng có nghĩa nếu Kalshi thất bại, Polymarket đứng trước họng súng trần trụi hơn bao giờ hết.
Đằng sau những con số lobby là một cuộc đấu đá về định nghĩa. Các sòng bạc đang gây áp lực lên Quốc hội để thông qua luật coi “hợp đồng sự kiện thể thao” là cờ bạc, thuộc thẩm quyền của từng bang – nơi họ có ảnh hưởng sẵn. Thị trường dự đoán thì cho rằng đó là công cụ phòng hộ và dự báo giá, không khác gì thị trường tương lai. Cựu dân biểu Patrick McHenry từng nói: “Ngành sòng bạc có lợi thế cấu trúc. Họ đã có sẵn bộ máy lobby từ lâu.”
Còn một vấn đề nữa: giao dịch nội gián. Mới đây, một vụ nội gián liên quan đến thị trường dự đoán đã bị phanh phui, cho thấy ngay cả khi nền tảng hợp pháp, người dùng vẫn có thể lợi dụng thông tin riêng. Điều này càng cho các nhà lập pháp thêm lý do để siết chặt.
Contrarian
Nhìn từ góc nhìn của một kẻ từng lao vào ICO năm 2017, tôi thấy sự tương đồng thú vị. Đám đông (gồm cả tôi hồi đó) thường nghĩ “lobby là tốt, nó mang lại sự hợp pháp hóa”. Nhưng thực tế, 180.000 đô la cho lobby có thể là giọt nước tràn ly với một startup. Nếu vụ đặt cược này thua – tức là Quốc hội ra luật cấm – Kalshi sẽ chẳng còn tiền để sống sót. Đây là một “all-in” kiểu DeFi: hoặc thắng lớn hoặc mất trắng.
Polymarket “đi nhờ” cũng là một canh bạc tệ hơn. Lợi thì ít, hại thì nhiều. Nếu Kalshi thất bại, Polymarket sẽ phải đối mặt với làn sóng thù địch mà không có đủ “lá chắn” (quan hệ, lobby) để chống đỡ. Còn nếu Kalshi thắng, Polymarket vẫn bị xem là kẻ yếu thế trong mắt các nhà đầu tư tổ chức vì thiếu kết nối chính trị.
Và đừng quên Barron Trump. Việc đưa con trai ông Trump vào hội đồng cố vấn là con dao hai lưỡi. Nếu Trump thắng cử, Kalshi hưởng lợi lớn. Nhưng nếu Trump gặp scandal, Kalshi sẽ dính đòn nặng. Sự phụ thuộc vào một nhân vật chính trị duy nhất là rủi ro phi kỹ thuật mà nhiều người bỏ qua.
Takeaway
Khi tôi ngồi viết những dòng này, tôi nhận ra mình đang nhìn vào một thị trường dự đoán về… chính thị trường dự đoán. Liệu Kalshi có sống sót? Liệu Polymarket có “ăn theo” thành công? Hay tất cả sẽ bị dập tắt bởi những gã khổng lồ casino có túi tiền không đáy? Tôi không có câu trả lời, nhưng tôi biết rằng: khi bạn cược tất cả vào một tương lai, hãy chắc rằng bạn hiểu rõ luật chơi. Và ở Washington, luật chơi không bao giờ được viết ra bởi những kẻ ngồi ngoài.