Zcash
Giới thiệu Zcash (ZEC)
Zcash là một loại tiền điện tử tập trung vào quyền riêng tư, sử dụng bằng chứng không có kiến thức đáng tin cậy để cho phép các giao dịch được mã hóa hoàn toàn trong khi vẫn duy trì tính minh bạch và bảo mật của blockchain. Đây là loại tiền điện tử đầu tiên triển khai mã hóa không kiến thức cho các khoản thanh toán ngang hàng riêng tư, giải quyết khoảng cách cơ bản về quyền riêng tư trong các loại tiền điện tử truyền thống vốn tiết lộ chi tiết giao dịch một cách công khai. Với nguồn cung cố định 21 triệu ZEC và lịch trình giảm một nửa tương tự như Bitcoin, Zcash cho phép người dùng chứng minh các giao dịch là hợp lệ mà không tiết lộ thông tin nhạy cảm như số dư ví, số tiền giao dịch hoặc danh tính người tham gia, khiến nó phù hợp cho thanh toán hàng ngày, tiết kiệm dài hạn và chuyển tiền xuyên biên giới nơi vấn đề bảo mật tài chính. Giao thức này hoạt động trên blockchain riêng hiện đang sử dụng cơ chế đồng thuận Proof-of-Work, mặc dù nó đang phát triển theo hướng Proof-of-Stake thông qua nâng cấp "Liên kết chéo" theo kế hoạch để tăng cường bảo mật, khả năng mở rộng và hiệu quả năng lượng. Zcash sử dụng các bằng chứng không có kiến thức (Halo) không đáng tin cậy trong nhóm được bảo vệ Orchard để xác minh các giao dịch mà không tiết lộ thông tin người gửi, người nhận hoặc số tiền. Người dùng có thể chọn giữa các giao dịch công khai minh bạch và giao dịch riêng tư được bảo vệ thông qua Địa chỉ hợp nhất, hoạt động với cả hai loại. Mạng này nhanh hơn và rẻ hơn Bitcoin, với các khối mới được khai thác cứ sau 75 giây và phí giao dịch thường chỉ bằng một phần xu. Việc áp dụng quyền riêng tư đã tăng mạnh vào năm 2025, với hơn 30% tổng nguồn cung ZEC hiện được giữ trong các nhóm được bảo vệ hoàn toàn. Zcash được tạo ra bởi một nhóm các nhà khoa học vào năm 2013, ban đầu họ đề xuất Zerocoin như một phần mở rộng quyền riêng tư cho Bitcoin trước khi xây dựng một giao thức độc lập. Hệ sinh thái hoạt động với mô hình phát triển tự tài trợ, trong đó phần thưởng khối hỗ trợ các nhóm độc lập thông qua Ủy ban tài trợ cộng đồng Zcash và Quỹ do Coinholder kiểm soát mới.