Tuần này, tôi nhận được một tín hiệu kỳ lạ từ hệ thống pipeline của mình. Một quỹ đầu tư — không tiết lộ danh tính — đã chi 2.34 triệu USD để mua một cấu trúc quyền chọn đặc biệt: put spread trên SPX, với mức giá thực hiện thấp hơn 38% so với giá hiện tại.
Đây không phải là một vị thế phòng hộ thông thường. Đây là một hợp đồng bảo hiểm cho kịch bản tận thế: thị trường sụp đổ gần 40% ngay trong thời gian ngắn.
Trong khi đó, phần còn lại của thị trường đang làm gì? Họ đang đuổi theo đỉnh lịch sử.
S&P 500: +23% từ tháng 3, và FOMO đang chiếm lĩnh
Hãy nhìn vào bức tranh lớn. S&P 500 đã tăng 23% kể từ cuối tháng 3 năm nay. Mức tăng này không chỉ là một con số — nó chạm vào vùng tâm lý rất nhạy cảm: "nỗi sợ bỏ lỡ" (FOMO).
Tôi đã thấy điều này trước đây. Năm 2017, khi OmiseGO lên sàn Binance ở đỉnh $20, tôi đã bán ra với lợi nhuận 12 ETH. Cảm giác "bắt đúng sóng" thật sự gây nghiện. Nhưng tôi cũng đã thấy đủ những đợt sụp đổ để biết rằng FOMO là một trong những tín hiệu nguy hiểm nhất.
Tin tức nóng từ thị trường quyền chọn: Có ít nhất 170 mã cổ phiếu trong S&P 500 mà nhu cầu quyền chọn mua (call) vượt xa nhu cầu phòng hộ biến động (volatility hedging). Đây là một kỷ lục kể từ ít nhất năm 2016.
Con số này có nghĩa là gì? Nó cho thấy các nhà đầu tư đang sử dụng quyền chọn như một công cụ đòn bẩy hướng lên, chứ không phải như một công cụ phòng hộ. Họ không muốn mua cổ phiếu trực tiếp vì sợ giá cao, nhưng họ cũng không muốn đứng ngoài cuộc chơi.
Giải pháp của họ: mua call — một cách để tham gia vào đà tăng với chi phí thấp hơn, nhưng cũng mang theo rủi ro đòn bẩy ẩn.
Tại sao mọi người lại mua call? Câu chuyện vĩ mô đằng sau
Hãy đặt câu hỏi: tại sao mọi người lại lạc quan đến vậy?
Câu trả lời nằm ở ba yếu tố chính:
- Áp lực lạm phát giảm nhẹ: Thị trường đã giảm đáng kể các đặt cược vào việc Fed sẽ tăng lãi suất thêm. Điều này tạo ra một câu chuyện rằng chu kỳ thắt chặt đã kết thúc.
- Lợi nhuận doanh nghiệp mạnh mẽ: Các báo cáo lợi nhuận quý II và III cho thấy các công ty vẫn đang kiếm được tiền, bất chấp lãi suất cao.
- Kỳ vọng "hạ cánh mềm": Thị trường đã chuyển từ nỗi sợ suy thoái sang niềm tin rằng nền kinh tế có thể tránh được suy thoái trong khi lạm phát tiếp tục giảm.
Nhưng tôi đặt dấu hỏi: Sự kết hợp giữa "lợi nhuận mạnh" và "lạm phát giảm" có thực sự bền vững?
Trong kinh tế học, có một mối quan hệ căng thẳng giữa hai điều này. Nếu lạm phát giảm vì nhu cầu yếu đi, thì lợi nhuận sẽ bị ảnh hưởng. Nếu lợi nhuận vẫn mạnh, điều đó có nghĩa là nhu cầu vẫn còn cao — và lạm phát khó có thể giảm xuống mức mục tiêu 2%.
Thị trường dường như đang chọn một kịch bản "lạc quan nhất": lạm phát giảm nhờ cải thiện chuỗi cung ứng và chi phí đầu vào thấp hơn, trong khi nhu cầu vẫn mạnh. Nhưng kịch bản này rất mỏng manh.
VIX thấp nhất năm: Sự tự mãn nguy hiểm
Một tín hiệu khác khiến tôi cảnh giác: chỉ số VIX — thước đo nỗi sợ trên thị trường — đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 1 năm nay.
Chỉ số VIX thấp có nghĩa là gì? Nó có nghĩa là các nhà đầu tư đang quá tự tin. Họ không mua bảo hiểm cho danh mục đầu tư của mình vì họ tin rằng mọi thứ đều ổn.
Nhưng đây là nghịch lý: Khi VIX ở mức thấp, chi phí phòng hộ cũng thấp. Đây là thời điểm tốt nhất để mua bảo hiểm. Nhưng hầu hết mọi người đều không làm điều đó — họ quá bận rộn với việc kiếm tiền từ đà tăng.
Tôi đã thấy điều này nhiều lần trong sự nghiệp của mình. Năm 2021, khi tôi mint 50 CryptoPunks với giá 0.1 ETH mỗi cái và bán ra khi floor price đạt $50,000, tôi đã nghĩ rằng mình là thiên tài. Nhưng chỉ vài tháng sau, thị trường NFT đã sụp đổ 80%.
Bài học: Sự tự mãn là kẻ thù lớn nhất của lợi nhuận.
Góc nhìn phản trực giác: Ai đó đang mua bảo hiểm cho ngày tận thế
Hãy quay trở lại với vị thế put spread trị giá 2.34 triệu USD.
Đây không phải là một vị thế nhỏ. Đây là một vị thế rất tinh vi: nó đặt cược vào việc S&P 500 sẽ giảm 38% trong một khung thời gian cụ thể. Mức giảm này tương đương với một cuộc khủng hoảng tài chính toàn diện.
Tại sao ai đó lại mua loại bảo hiểm này?
Có hai khả năng:
- Họ biết điều gì đó mà chúng ta không biết: Một số quỹ đầu tư có quyền truy cập vào thông tin vĩ mô cấp cao. Họ có thể đang thấy những dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng sắp xảy ra — như một vụ vỡ nợ của một tổ chức tài chính lớn, hoặc một sự kiện địa chính trị không lường trước được.
- Họ chỉ đang phòng hộ một cách thông minh: Khi VIX thấp, bảo hiểm rẻ. Đây là một cách để bảo vệ danh mục đầu tư khỏi các sự kiện "thiên nga đen" mà không phải trả quá nhiều phí bảo hiểm.
Dù là lý do nào, sự tồn tại của vị thế này cho thấy một sự phân liệt sâu sắc trong thị trường: trong khi đám đông đang đuổi theo đỉnh lịch sử, một số người thông minh nhất đang chuẩn bị cho thảm họa.
Điều mà hầu hết mọi người bỏ lỡ: Sự mong manh của câu chuyện "hạ cánh mềm"
Hãy để tôi chỉ ra một lỗ hổng trong câu chuyện hiện tại.
Thị trường đang định giá kịch bản "hạ cánh mềm" — nơi lạm phát giảm, lãi suất dừng lại, và nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng. Nhưng có một vấn đề: nếu thị trường tiếp tục tăng, điều kiện tài chính sẽ tự động nới lỏng.
Điều này có nghĩa là gì? Khi giá cổ phiếu tăng, các công ty có thể huy động vốn dễ dàng hơn, người tiêu dùng cảm thấy giàu hơn, và nền kinh tế được kích thích thêm. Nhưng Fed không muốn điều này xảy ra — họ muốn thắt chặt để kiểm soát lạm phát.
Đây là một nghịch lý: thị trường càng lạc quan, Fed càng khó giảm lãi suất.
Nếu Fed buộc phải giữ lãi suất cao hơn lâu hơn vì thị trường quá nóng, thì kịch bản "hạ cánh mềm" sẽ tan vỡ. Và khi đó, 23% tăng từ tháng 3 sẽ trở thành một ký ức xa xôi.
Takeaway: Theo dõi gì tiếp theo?
Tôi không nói rằng thị trường sẽ sụp đổ ngay lập tức. Nhưng tôi đang thấy một sự mất cân bằng nguy hiểm giữa sự lạc quan của đám đông và sự thận trọng của những người chơi thông minh.
Điều tôi sẽ theo dõi trong những tuần tới:
- Dữ liệu lạm phát tháng 9: Nếu CPI tháng 9 bất ngờ tăng, toàn bộ câu chuyện "lạm phát giảm" sẽ sụp đổ.
- Hành vi của các dealer quyền chọn: Khi có quá nhiều call được mua, các dealer phải bán để phòng hộ. Điều này tạo ra một "bức tường" mua vào — nhưng nếu thị trường đảo chiều, các dealer sẽ phải bán tháo, làm trầm trọng thêm đà giảm.
- Vị thế put 2.34 triệu USD: Nếu người mua vị thế này bắt đầu tăng cường, đó là một tín hiệu rất xấu.
Câu hỏi cuối cùng: Liệu đám đông đang đuổi theo đỉnh lịch sử có đúng không? Hay những người mua bảo hiểm cho kịch bản -38% đang nhìn thấy điều gì đó mà chúng ta chưa thấy?
Tôi không có câu trả lời. Nhưng tôi biết một điều: trong thị trường này, sự tự mãn là kẻ thù lớn nhất. Và hiện tại, sự tự mãn đang ở mức cao nhất trong năm.
JPEG triệu đô: thực hay chỉ là mộng ảo? Thị trường đang trả lời câu hỏi đó ngay bây giờ.